Dính thắng lưỡi thường được nhắc đến nhiều ở trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ, nhưng thực tế người lớn cũng có thể gặp tình trạng này. Có người từ nhỏ đã có thắng lưỡi ngắn nhưng không được phát hiện. Có người vẫn sinh hoạt bình thường, chỉ đến khi gặp khó khăn khi phát âm, ăn uống, vệ sinh răng miệng hoặc giao tiếp mới bắt đầu tìm hiểu. Vậy người lớn bị dính thắng lưỡi có cần phẫu thuật không? Câu trả lời là không phải ai cũng cần phẫu thuật, nhưng nếu dính thắng lưỡi gây ảnh hưởng chức năng rõ rệt thì nên được bác sĩ đánh giá để cân nhắc can thiệp.
Dính thắng lưỡi ở người lớn biểu hiện như thế nào?
Ở người lớn, dính thắng lưỡi có thể biểu hiện bằng việc khó thè lưỡi ra trước, đầu lưỡi không đưa qua môi dưới được, khó nâng lưỡi chạm vòm miệng, khó liếm môi, khó di chuyển lưỡi sang hai bên hoặc đầu lưỡi bị kéo lõm thành hình trái tim khi cố thè ra. Một số người thấy khó phát âm các âm cần nâng lưỡi, nói nhanh bị líu hoặc phát âm không rõ dù đã cố sửa.
Ngoài phát âm, dính thắng lưỡi ở người lớn còn có thể gây bất tiện khi ăn uống. Lưỡi khó đảo thức ăn trong miệng, khó làm sạch thức ăn bám ở răng, khó liếm môi hoặc khó thực hiện một số vận động lưỡi. Một số trường hợp có cảm giác căng kéo dưới lưỡi, khó chịu khi nói lâu hoặc khi cố vận động lưỡi mạnh.
Người lớn có cần phẫu thuật cắt thắng lưỡi không?
Không phải mọi trường hợp dính thắng lưỡi ở người lớn đều cần phẫu thuật. Nếu thắng lưỡi ngắn nhưng không ảnh hưởng nói, ăn, nuốt, vệ sinh răng miệng hoặc chất lượng sống, bác sĩ có thể chỉ cần tư vấn theo dõi. Người bệnh không nên can thiệp chỉ vì lo lắng hoặc vì nhìn thấy thắng lưỡi khác người khác.
Ngược lại, nếu thắng lưỡi gây hạn chế vận động rõ, ảnh hưởng phát âm, gây khó khăn trong ăn uống, vệ sinh răng miệng hoặc làm người bệnh tự ti khi giao tiếp, bác sĩ có thể cân nhắc phẫu thuật giải phóng thắng lưỡi. Can thiệp ở người lớn thường cần đánh giá kỹ hơn trẻ nhỏ vì mô có thể dày hơn, thói quen vận động lưỡi và thói quen phát âm đã hình thành lâu năm.
Phẫu thuật ở người lớn có giúp nói rõ hơn không?
Phẫu thuật có thể giúp lưỡi vận động linh hoạt hơn nếu nguyên nhân hạn chế là do thắng lưỡi ngắn. Tuy nhiên, nói rõ hơn sau phẫu thuật còn phụ thuộc vào nhiều yếu tố như thời gian bị hạn chế, thói quen phát âm, khả năng tập luyện sau can thiệp và có kèm vấn đề ngôn ngữ khác hay không. Người lớn đã nói ngọng nhiều năm có thể cần thêm luyện âm hoặc tập vận động lưỡi sau thủ thuật.
Vì vậy, không nên hiểu phẫu thuật thắng lưỡi là giải pháp tự động làm hết nói ngọng ngay lập tức. Đây là bước giải phóng cản trở cơ học nếu có. Sau đó, người bệnh cần tập luyện để lưỡi học lại cách vận động đúng trong phát âm và sinh hoạt.
Khi nào người lớn nên đi khám thắng lưỡi?
Người lớn nên đi khám nếu không thể đưa lưỡi qua môi dưới, khó nâng lưỡi lên vòm miệng, nói không rõ một số âm dù đã cố sửa, ăn uống bất tiện, vệ sinh răng miệng khó, có cảm giác căng kéo dưới lưỡi hoặc thường xuyên tự ti vì khả năng phát âm. Khám trực tiếp giúp bác sĩ phân biệt dính thắng lưỡi thật sự với các nguyên nhân khác như rối loạn phát âm, thói quen nói, vấn đề răng hàm mặt hoặc bất thường vận động cơ miệng.
Người bệnh có thể tìm hiểu thêm thông tin nền tảng trong bài điều trị dính thắng lưỡi ở trẻ em tại Quy Nhơn. Dù bài viết tập trung vào trẻ em, các dấu hiệu hạn chế vận động lưỡi vẫn giúp người lớn có thêm cơ sở để nhận biết khi nào nên đi khám.
Quy trình đánh giá trước khi phẫu thuật thường gồm những gì?
Bác sĩ thường quan sát hình dạng thắng lưỡi, độ dày, độ căng, vị trí bám và mức độ hạn chế vận động. Người bệnh có thể được yêu cầu thè lưỡi, nâng lưỡi, đưa lưỡi sang hai bên, phát âm một số âm, mô tả khó khăn khi ăn uống hoặc giao tiếp. Nếu có vấn đề phát âm kéo dài, bác sĩ có thể tư vấn phối hợp với luyện âm sau can thiệp.
Trước khi phẫu thuật, người bệnh cũng cần thông báo các bệnh nền, thuốc đang sử dụng, tiền sử dị ứng thuốc, rối loạn đông máu hoặc bệnh lý răng miệng đang có. Điều này giúp quá trình can thiệp an toàn hơn. Nếu đang tìm thông tin chung về dịch vụ tại Hà Thanh Medic, có thể truy cập trang chủ Hà Thanh Medic.
Sau phẫu thuật người lớn cần lưu ý gì?
Sau can thiệp, người bệnh cần giữ vệ sinh răng miệng, ăn uống mềm trong thời gian đầu nếu bác sĩ khuyên, tránh thức ăn quá nóng, quá cay hoặc quá cứng. Quan trọng hơn, cần thực hiện bài tập vận động lưỡi theo hướng dẫn để hạn chế dính lại và giúp lưỡi sử dụng biên độ vận động mới tốt hơn.
Nếu có đau tăng, chảy máu kéo dài, sưng nhiều, sốt hoặc khó ăn uống, người bệnh cần liên hệ cơ sở y tế để được kiểm tra. Không nên tự ý dùng thuốc hoặc tự kéo giãn vết thương quá mức khi chưa có hướng dẫn.
Kết luận
Người lớn bị dính thắng lưỡi không phải lúc nào cũng cần phẫu thuật. Nếu tình trạng này không ảnh hưởng chức năng, có thể chỉ cần theo dõi. Nhưng nếu gây khó phát âm, khó ăn uống, hạn chế vận động lưỡi hoặc ảnh hưởng chất lượng sống, người bệnh nên đi khám để được đánh giá. Phẫu thuật có thể giúp giải phóng vận động lưỡi, nhưng kết quả tốt còn phụ thuộc vào tập luyện và điều chỉnh phát âm sau can thiệp.
